Tütsülük, tütsüyü güvenle yakmanızı sağlayan ve yanarken dökülen külü toplayan aksesuardır. Çubuk tütsü, konik tütsü ve reçine için farklı tütsülükler kullanılır. Bu rehberde tütsülük çeşitlerini, hangi tütsüyle nasıl kullanıldıklarını ve seçerken nelere bakmanız gerektiğini anlatıyoruz.
Kısaca: Çubuk tütsü için kayık tütsülükler, askılı tütsülükler ve delikli kutu tütsülükler kullanılır. Konik tütsü ısıya dayanıklı bir tabak ya da seramik tütsülük ister. Şelale tütsülüklerde duman aşağı akar; reçine tütsüler ise kömür tabletiyle buhurdanlıkta yakılır. Seçimi belirleyen iki şey vardır: külün nereye düştüğü ve tütsülüğün duracağı yer.
Tütsülük ne işe yarar?
Tütsü, ucundaki korla yavaş yavaş yanar ve yandıkça kül döker. Tütsülüğün üç görevi vardır: tütsüyü sabit tutmak, dökülen külü toplamak ve korun yüzeyle temas etmesini engellemek. Bu yüzden tütsülük seçerken görünüşü kadar külü nasıl topladığına da bakmak gerekir.
Çubuk tütsü için tütsülükler
Kayık (düz) tütsülük
En yaygın tiptir. Uzun, oluklu bir ahşap ya da metal parçadır; tütsü çubuğu bir ucundaki delikten eğik olarak yerleştirilir ve kül oluğun içine düşer. Ucuz ve kolay bulunur, ancak uzun tütsülerde kül oluğun dışına, masaya taşabilir.
Askılı tütsülük
Tütsü çubuğu metal bir askının klipsine sap kısmından takılır ve kor aşağıda, cam ya da metal bir haznenin içinde kalır. Kül doğrudan haznenin dibine düşer; masaya, rafa ya da sehpaya kül dökülmez. ALQUA tütsülükler bu tiptedir; kurulumu askılı tütsülük nasıl kullanılır rehberinde adım adım anlatılıyor.
Delikli kutu ve saklamalı tütsülükler
Kapağında delik bulunan ahşap kutulardır. Tütsü delikten yerleştirilir, kül kutunun içine düşer ve kutunun boş kalan bölümünde tütsü çubukları saklanır. Kül gözden uzak kalır, ancak kutunun içi zamanla isle kaplanır.
Konik tütsü için tütsülükler
Konik tütsü tabanının üzerine oturarak yanar ve tabanı ısınır. Bu yüzden ısıya dayanıklı bir yüzey gerekir: seramik tabak, taş tütsülük ya da içine bir miktar kum konmuş metal kase uygundur. Koniyi doğrudan ahşap ya da boyalı bir yüzeye koymayın; iz bırakabilir.
Şelale (backflow) tütsülükler
Şelale tütsülükler, dumanı aşağı doğru akan konik tütsüler için tasarlanmıştır. Bu koniler normal konilerden farklıdır: içlerinde bir kanal bulunur ve tütsülüğün deliğiyle hizalanınca duman ağır bir sis gibi aşağı iner. Yalnızca şelale (backflow) konileriyle çalışırlar; çubuk tütsü ya da normal koni bu tütsülüklerde aynı etkiyi vermez.
Reçine tütsüler için buhurdanlıklar
Günlük, buhur ve mür gibi reçine tütsüler kendi başına yanmaz; kömür tabletinin üzerinde ısıtılır. Bunun için metal ya da seramik bir buhurdanlık kullanılır ve içine ısıyı dağıtan bir kat kum konur. Buhurdanlıklar en çok ısınan tütsülük tipidir; altına mutlaka ısıya dayanıklı bir altlık koyun.
Malzemeye göre tütsülükler
- Ahşap tütsülük: Sıcak bir görünümü vardır ve çoğu ev dekorasyonuna uyar. Ahşabın kendisi ısıya dayanıklı olmadığı için külün ayrı bir haznede toplandığı modeller daha güvenlidir.
- Cam tütsülük: Kül camın içinde birikir, ne kadar biriktiği dışarıdan görülür ve hazne ılık sabunlu suyla kolayca yıkanır. Cam parçaları darbeye karşı korumak gerekir.
- Seramik tütsülük: Isıya en dayanıklı seçenektir; konik tütsüler için uygundur. Kalın seramik ağır olduğu için devrilme riski düşüktür.
- Metal tütsülük: Dayanıklıdır ve kırılmaz, ancak ısınır. Yanma sırasında yerinden oynatmamak gerekir.
- Taş tütsülük: Ağırdır ve ısıyı yavaş iletir; genellikle konik tütsüler için kullanılır.
Hangi tütsü hangi tütsülükte yakılır?
| Tütsü | Uygun tütsülük | Kül nereye düşer? |
|---|---|---|
| Çubuk tütsü | Askılı, kayık ya da delikli kutu tütsülük | Haznenin, oluğun ya da kutunun içine |
| Konik tütsü | Seramik, taş ya da kumlu metal tütsülük | Koninin durduğu yüzeyde kalır |
| Şelale (backflow) koni | Şelale tütsülük | Tütsülüğün kanalında ve haznesinde |
| Reçine tütsü | Kömür tabletli buhurdanlık | Kömürle birlikte kumun üzerinde |
Tütsülük seçerken nelere bakmalı?
- Kullandığınız tütsü: Önce hangi tütsüyü yaktığınıza bakın. Çoğu tütsülük tek bir tütsü tipi için tasarlanmıştır.
- Külün yolu: Kül kapalı bir haznede toplanıyorsa masa ve raf temiz kalır; açık tütsülüklerde külün etrafa dağılma ihtimali vardır.
- Duracağı yer: Dar bir masada kompakt bir taban, geniş bir sehpada tablalı bir set daha rahat durur. Ölçüleri model karşılaştırmasında yan yana görebilirsiniz.
- Temizlik: Cam ve seramik hazneler yıkanabilir; ahşap parçalar yalnızca silinir. Ayrıntılar tütsülük nasıl temizlenir rehberinde.
- Güvenlik: Tütsülük düz, sağlam ve ısıya dayanıklı bir yüzeyde durmalı; yanan tütsü gözetimsiz bırakılmamalıdır. Yer seçimi için tütsülük nereye konur rehberine bakabilirsiniz.
ALQUA'nın askılı tütsülükleri
ALQUA modellerinde doğal ahşap taban, amber cam hazne ve metal askı bir arada kullanılır. Çubuk tütsü askının klipsine takılır, haznenin içinde asılı yanar ve külü camda toplanır. Tekli ahşap tütsülük dar masalar için kompakttır, çiftli ahşap tütsülüğün ikinci haznesi tütsülerinizi saklar, çakmaklı ahşap tütsülük seti ise hazneyi, askıyı ve çakmağı tek tablada toplar.
